Onderstroom Onderzoek
De onderstroom in beweging
In elke organisatie speelt iets onder de oppervlakte. Soms voel je het als wrijving – mensen die op eieren lopen, gesprekken die niet landen, patronen die zich herhalen hoe hard er ook aan wordt gewerkt. Soms voel je het als potentieel – iets wat goed gaat maar niemand kan verwoorden.
Wat er tussen mensen speelt, bepaalt alles. Niet de strategie, niet de structuur. De onderstroom.
Ik stel de vragen die naar boven brengen wat er al een tijd speelt maar nog geen woorden heeft.
HERKENBAAR?
Iedereen knikte ja.
En daarna begon het gesprek.
Na de vergadering. Op de gang. In de appjes daarna. Of juist stilte, geklaag en uitstelgedrag. Dat is waar de onderstroom leeft – in wat mensen zeggen als de deur dicht is, en in wat ze helemaal niet zeggen.
Je hebt al van alles geprobeerd. Een teamdag. Een trainer. Een nieuwe werkwijze. Goedbedoeld. Maar zes maanden later speelt hetzelfde. Omdat de werkelijke oorzaak nooit boven tafel is gekomen.
Of het gaat juist goed – ergens. Eén team dat vliegt terwijl de rest achterblijft. Een cultuur die werkt maar waarvan niemand precies kan zeggen waarom. Dat is minstens zo waardevol om te onderzoeken. Want wat je niet kunt verwoorden, kun je niet doorgeven.
Dit is geen onderzoek naar structuren, processen of strategie. Dit is onderzoek naar wat er speelt tussen de mensen – hoe goedbedoeld gedrag toch wrijving veroorzaakt, patronen vasthoudt, of verbinding ondermijnt zonder dat iemand het door heeft.
DE AANPAK
Hoe ik werk
Ik werk niet naar een vooraf vastgesteld doel toe. Doelen vooraf veronderstellen dat we al weten wat er moet gebeuren. Mijn werk begint met één vraag: wat speelt hier eigenlijk?
Niet omdat ik het antwoord ken – maar omdat de mensen in de organisatie het antwoord al in zich dragen. Ze weten het alleen nog niet onder woorden te brengen.
Dat is wat dit onderzoek doet: ruimte maken voor wat er al is. Ik stuur niet, ik vul niet in, ik los niet op. Ik laat de stilte vallen waar anderen die opvullen. Ik vraag door waar anderen stoppen. En wat dan naar boven komt, is altijd van de organisatie zelf – niet van mij.
Wat vrijkomt, beweegt vanzelf. Omdat we laten ontstaan wat wil ontstaan.
Deze aanpak werkt niet voor elke organisatie. Dit werkt als je het gevoel hebt dat er iets speelt maar niet kunt zeggen wat. Als eerdere oplossingen niet hebben gewerkt. En als je bereid bent om te horen wat zichtbaar wordt, ook als het ongemakkelijk is.
ONDERSTROOM SESSIE
Het Open Gesprek
1 sessie – Voor als je weet dat er een gesprek gevoerd moet worden, maar niet wie het moet leiden. Ik kom als neutrale buitenstaander, stel de vragen die van binnenuit niet gesteld worden, en houd de ruimte voor wat er werkelijk speelt.
Lees hieronder de details.
Vanaf 880 euro.
ONDERSTROOM TRAJECT
Onderstroom Onderzoek
12 weken – Voor als er iets sluimert dat al langer aandacht vraagt. Een patroon dat zich herhaalt, een onderstroom die niemand kan benoemen maar iedereen voelt. In twaalf weken komt boven water wat er speelt – en geef ik de organisatie de taal om er anders mee om te gaan.
Lees hieronder de details.
Vanaf 8.500 euro.
ONDERSTROOM SESSIE
2-3 uur – Het Open Gesprek
Soms is er geen sluimerend patroon dat maanden van onderzoek vraagt. Soms is er gewoon een gesprek dat al te lang wordt uitgesteld. Een beslissing waar het team verdeeld over is. Een spanning die iedereen voelt maar niemand benoemt. Een moment waarop je een neutrale buitenstaander nodig hebt — iemand die er niet in zit, die doorvraagt waar anderen stoppen, die de ruimte houdt voor wat er werkelijk speelt.
Dit is waardevol als:
— Er een gesprek al lang wordt uitgesteld omdat het te beladen is
— Er een beslissing genomen moet worden waar het team niet uitkomt
— De leidinggevende te veel onderdeel is van het vraagstuk om het zelf te leiden
— Er een specifieke spanning of thema is dat bespreekbaar moet worden
— Je wil verkennen of dieper onderzoek nodig is
VOORBEREIDING
Exploration
Het eerste gesprek met directie en/of HR. Ik breng het terrein in kaart. Waar voel je dat het wringt? Wat heb je al geprobeerd? Wat wordt hier eigenlijk niet gezegd?
In deze fase toets ik ook iets belangrijks: of er ruimte is voor wat zichtbaar gaat worden. Soms is het schurend. Daar moet vooraf vertrouwen voor zijn – voor de aanpak, en voor wat eruit kan komen.
DE SESSIE
Deep Dive Open Gesprek
Tijdens de sessie leid ik het gesprek. Ik stel de vragen die van binnenuit niet gesteld worden. Ik laat de stilte vallen. Ik vraag door waar anderen stoppen. Na afloop weet je wat er werkelijk speelde. Soms is dat genoeg. Soms is het het begin van iets meer.
TERUGKOPPELING
Terugstroom
Een kort document waarin ik mijn observaties deel.
ONDERSTROOM TRAJECT
3 maanden – Onderstroom Onderzoek
WEEK 1–2 DE START
Exploration
Het eerste gesprek met directie en/of HR. Ik breng het terrein in kaart. Waar voel je dat het wringt? Wat heb je al geprobeerd? Wat wordt hier eigenlijk niet gezegd?
In deze fase toets ik ook iets belangrijks: of er ruimte is voor wat zichtbaar gaat worden. Soms is het schurend. Daar moet vooraf vertrouwen voor zijn – voor de aanpak, en voor wat eruit kan komen.
WEEK 3-6 INDIVIDUELE GESPREKKEN & OBSERVATIE
First Dive
Ik houd diepte-interviews met mensen op alle niveaus. Geen vragenlijst – een open, onderzoekend gesprek. Daarnaast loop ik mee. Ik ben aanwezig bij vergaderingen, in de wandelgangen, bij overleggen.
Ik werk met praktische werkvormen die ruimte creëren waardoor mensen kunnen verwoorden wat in zich leeft. Mensen zeggen tegen mij wat ze anders niet snel zeggen. Niet omdat ze mij meer vertrouwen, maar omdat ik buiten het systeem sta.
Hier komt al veel in beweging. Een gesprek waarin iemand voor het eerst hardop zegt wat hij allang voelde, is op zichzelf al een verschuiving.
Het aantal gesprekken is afhankelijk van de opdracht.
WEEK 6-8 NAAR HET COLLECTIEF
Second Dive
Wat individueel zichtbaar werd, wordt nu collectief zichtbaar. Niet als beschuldiging, niet als rapport – als spiegel die de groep aan zichzelf voorhoudt.
Ik geef terug wat ik heb opgepikt – patronen, niet personen. Mensen herkennen zichzelf, niet de ander. De wijzende vinger draait naar binnen. Dat is de eerste collectieve verschuiving.
In dezelfde sessie voeren we een Socratisch gesprek over één belangrijk thema wat tijdens de First Dive naar boven is gekomen. Geen theorie. Geen antwoorden van mij. Een gesprek dat dieper gaat dan mensen verwachten – en dat is precies de bedoeling.
Uit wat hier zichtbaar wordt, ontstaat de gedragsstijlenscan: een overzicht van de patronen die in deze organisatie spelen – hoe ze zich uiten en hoe ze van frustratie naar informatie kunnen worden gebracht. Niet als oordeel, maar als taal. Zodat de organisatie een gedeeld begrip heeft van wat er tussen mensen speelt.
Het aantal gesprekken is afhankelijk van de opdracht.
WEEK 8-10 OPHALEN
Third Dive
Korte individuele gesprekken – wat is er bewogen sinds de groepssessie? Vaak komen mensen met concrete momenten. Ik merkte dat ik iets anders deed gisteren. Ik bleef in een gesprek waar ik anders zou vertrekken.
Hier wordt het somatische leerproces zichtbaar. Niet in grote doorbraken maar in kleine verschuivingen. Het lichaam leert door herhaling, niet door inzicht. En het materiaal voor de volgende collectieve sessie ontstaat hier.
WEEK 10-11 VERDIEPING
Forth Dive
Tweede collectieve sessie. Wat is er individueel verschoven – wat doet dat collectief? Welke nieuwe thema’s komen op?
Hier ontstaat collectieve patroonherkenning. Niemand is meer alleen met zijn gedrag. En tegen het einde van deze sessie begint zich iets af te tekenen – een verlangen, een richting, iets wat zich aandient als afsluiting.
WEEK 12 ALLES IS ZICHTBAAR
The Big Wave
Na twaalf weken is helder wat er in de onderstroom speelt cq. speelde en hoe zich dat uitdrukt in gedrag. De gedragsstijlenscan geeft de organisatie taal voor wat ze nu zien en herkennen.
Maar de werkelijke uitkomst laat zich niet plannen. The Big Wave is wat er ontstaat als de onderstroom niet meer blokkeert. Soms is dat een gesprek dat eindelijk gevoerd wordt. Soms een besluit dat eerder niet kon landen. Soms gewoon dat iets wat voorheen escaleerde, nu niet meer escaleert.
Dat het weer stroomt — dat is The Big Wave.
De ervaring van organisaties die dit hebben doorlopen, is meestal: “Dit was meer dan we van tevoren konden bedenken.” Dat is geen toeval. Dat is wat er gebeurt als je niet vooraf bepaalt waar je naartoe werkt. Het vraagt moed en vertrouwen, maar voor wie dat toelaat…. that’s where the magic happens.
DE OPBRENGST
Wat het oplevert
In de dynamiek
Spanningen die al maanden sluimeren krijgen een naam – en daarmee een plek. Mensen spreken zich uit. Besluiten die eerder niet landden, landen nu wel. Omdat iedereen hetzelfde beeld heeft.
In de samenwerking
Mensen die langs elkaar heen werkten, begrijpen elkaar. Niet omdat er een training is geweest. Maar omdat het onderzoek zelf de ruimte heeft gecreëerd voor wat er al die tijd al speelde.
In het geld
Minder verloop. Minder ziekteverzuim. Minder mislukte interventies. Betere besluitvorming. En een organisatie die standhoudt als het moeilijk wordt.
In de cultuur
Een gedeeld beeld van wat er werkelijk speelt. Wat al goed gaat en waarom. Wat aandacht vraagt. En een gedeelde taal voor wat er tussen mensen speelt – zodat frustratie informatie wordt, en informatie inspiratie.
“We hebben afgelopen periode mensen moeten ontslaan wegens bezuinigingen. We zijn ervan overtuigd dat door het werk van Yvonne het fundament inmiddels zo sterk is dat daardoor die boodschap geen onrust heeft veroorzaakt. Sterker nog: er is saamhorigheid ontstaan om samen de schouders eronder te zetten.”
~ reactie van een zorgorganisatie
VEELGESTELDE VRAGEN
Wat mensen zich afvragen
“Wij weten zelf wel wat er speelt.”
Misschien. Maar als dat zo was, had u het al aangepakt. Het verschil is dat mensen tegen mij zeggen wat ze tegen u niet zeggen. Niet omdat ze u niet vertrouwen – maar omdat ik buiten het systeem sta.
“Is dit hetzelfde als een klassieke organisatiediagnose?”
Nee. Klassieke diagnose werkt met modellen, frameworks en data. Ik werk met gesprekken, observatie en oprechte nieuwsgierigheid. Ik breng mezelf mee – mijn journalistieke antenne, mijn vermogen om te voelen wat er niet gezegd wordt. Dat levert geen rapport vol data op. Het levert een scherp en eerlijk beeld van wat er tussen mensen speelt.
“We hebben geen tijd voor een lang traject.”
Het traject duurt 12 weken. De situatie die u nu heeft, duurt al veel langer – en lost zichzelf niet op. Of start met een Open Gesprek, dat kan ook al veel in gang zetten. Zo kan ik ook meekijken in de organisatie in wat er speelt en meedenken over de beste aanpak.
INVESTERING
Wat kost het
Team Het Open Gesprek
Een losstaand gesprek is altijd met het gehele team.
vanaf €880,-
Teamvariant Onderstroom Onderzoek
Voor één team of afdeling. Ik werk met max 8 mensen per groepssessie. Bij een groter team splitsen we op. 12 weken inclusief alle fases en The Big Wave als basisvariant inbegrepen.
vanaf €8.500
Organisatievariant Onderstroom Onderzoek
Voor de organisatie als geheel, 50–150 mensen.
12 weken, individuele gesprekken op alle niveaus, collectieve sessies in subgroepen en Big Wave uitgewerkt op organisatieschaal.
vanaf €21.500
Scope en variant stemmen we af tijdens de intake. Welke het beste past hangt af van waar de onderstroom zit – in één team of door de hele organisatie.
VOOR WIE
Is dit voor jullie?
Voor directeuren, eigenaren, bestuurders en HR-verantwoordelijken in organisaties waar verbinding hoog in het vaandel staat. Waar mensen elkaar kennen. Waar cultuur niet in een handboek staat maar in het gedrag van mensen.
En waar iemand ’s avonds nog ligt te denken: we hebben goede mensen, een goede missie — dus waarom voelt het zo stroef?
Ik kies mijn opdrachtgevers even zorgvuldig als zij mij kiezen. Een eerste gesprek is altijd vrijblijvend.
Wat speelt er bij jullie?
Een eerste gesprek is vrijblijvend – en altijd de moeite waard. Ik hoor graag wat er speelt.
info@yvonnemaas.nl
06 11 92 33 61
OP DIT MOMENT IS ER RUIMTE VOOR ÉÉN NIEUWE SAMENWERKING